Boekrecensie: UZMO Thinking with your pen

Bijgewerkt: mei 24


Op het gebied van zakelijk tekenen is er steeds meer op de markt. Zowel aan materialen als vakliteratuur. Vanuit de visie: ‘complexe zaken eenvoudig maken’ krijg je de komende periode uitgebreide reviews van vakliteratuur. De reviews zijn volledig onafhankelijk, ik heb elk boek zelf betaald (of geleend) en er is niemand die mij gevraagd heeft om dit te doen, laat staan het boek voor me heeft betaald. Deze keer in de review een vreemde eend, het in Duitsland geschreven: UZMO Thinking your pen. UZMO is geschreven door Martin Haussman, de directeur van de Bikablo academie. Zoals alles van Bikablo is ook dit boek eerst in het Duits uitgegeven (2015) en vervolgens vertaald naar het Engels (2017). Deze review betreft de Engelse versie.  Mocht je het grote Bikablo logo op de voorkant hebben gemist, dan nog is er geen twijfel dat dit een Bikablo uitgave is. De herkenbare tekenstijl en het lettertype zijn op de voorkant aanwezig. Het boek is in landscape formaat gedrukt, zodra je hem open slaat heb je dus een grote panorama voor je liggen. Wanneer je het boek willekeurig openslaat en doorkijkt vliegen de kleuren, iconen, templates, illustraties en striptekeningen je tegemoet. Dit maakt dat je zowel wilt stoppen om te kijken en je te laten inspireren als wel dat het geheel nogal druk en chaotisch oogt. Wanneer je het boek vervolgens bij het begin openslaat word je al verrast door de kaft. Dit is een uitvouwbare kaart met daarin alle basis elementen van visueel werken: lijnen, tekens, basisvormen, pijlen, kaders en een selectie aan iconen. Om bij de inhoudsopgave te komen moet je eerst 12 pagina’s van het boek door met meerdere voorwoorden, een uitleg hoe het boek tot stand is gekomen en een leeswijzer. Deze laatste is wel interessant om door te nemen omdat het boek geschreven is met verschillende types lezers in gedachten. Voor elk type is een aparte leeswijzer opgenomen. De inhoudsopgave is opgenomen als ‘een visualisatie toren’ met 6 hoofdstukken. Hoewel je het boek op meerdere manieren kunt lezen en gebruiken is deze review verder opgebouwd per hoofdstuk. Hoofdstuk 1; Welcome to the world of visualization (Blauw) Dit hoofdstuk begint met een achtergrond over visueel werken. Waarom werken we visueel en waar komt het vandaan? Vervolgens worden de 3 pijlers van visualisatie besproken; Content, Context en Design. Vanuit deze pijlers worden de verschillende vormen van visueel werken met de daarbij behorende rollen doorgenomen. Het hoofdstuk sluit af met een uiteenzetting van hoe de verschillende vormen van visueel werken een bepaald resultaat kunnen bereiken. Kortom een vol theoretisch kader. Hoofdstuk 2; Bikablo technique & visual vocabulary (Paars) Samengevat gaat dit hoofdstuk over de pijler ‘Design’. Meer specifiek de Bikablo werkwijze van design. Ook dit hoofdstuk begint met een stuk theorie: wat is tekenen? Hoe is de Bikablo methode ontstaan en wat zijn de 10 principes van de Bikablo methode? Vervolgens start de praktijk. Alle elementen die je in een basistraining zakelijk tekenen mag verwachten worden doorgenomen. Hoofdstuk 3; from content to design: the visualization compass (Roze) Het derde hoofdstuk beschrijft aan de hand van een visualisatie kompas hoe je van content tot een design komt. Het eerste deel van dit hoofdstuk richt zich nog op het algemene deel: hoe creeër je waarde met tekeningen? In deze theorie worden de drie pijlers nogmaals besproken. Vervolgens worden de vier kwadranten van het kompas doorgenomen, deze ontstaan vanuit een content as (eenvoudig vs complex) en een design as (abstract vs illustratief) en resulteren in de kwadranten afbeeldingen & diagrammen, Infographics, belangrijke iconen en getekende landschappen. Vervolgens wordt per kwadrant beschreven hoe je tot een visualisatie komt. Bij deze beschrijvingen wordt weer terug gekeken naar de theorie uit de eerste hoofdstukken. Na dit hoofdstuk ben je halverwege het boek aangekomen (pagina 166). Op dit punt is de visualisatie toren uit de inhoudsopgave weer opgenomen met een ‘je bent nu hier bordje’. Erg handig want door alle diepgaande theorie is de kans groot dat je het grote plaatje inmiddels kwijt bent. Hier wordt ook de grote tweedeling in het boek duidelijk. Het eerste deel ging over design (de basis) en van content naar design (het kompas). Het tweede deel gaat over van design naar context. Hoofdstuk 4; Visual presentation (Oranje) Het eerste element van drie context elementen; de presentatie. Er worden verschillende visuele presentatie technieken doorgenomen. Dit hoofdstuk is vooral handig wanneer je precies weer waar je naar op zoek bent. Door het gebruik van iconen, illustraties en zelfs striptekeningen oogt het geheel behoorlijk chaotisch. Wanneer er elementen als scrum, communicatie en corporate processen uit het niets worden toegevoegd is de structuur echt zoek. Vooral het onderwerp ‘videoscribing’ welke in de inhoudsopgave groot wordt gepresenteerd valt tegen. Met slechts 7 zinnen en een afbeelding voldoet dit niet aan de verwachting “een excursie in de wereld van videoscribing’. Hoofdstuk 5; Visual documentation (Geel) De titel van dit hoofdstuk lijkt niet helemaal juist gekozen. In mijn opinie had dit hoofdstuk beter ‘live tekenen’ kunnen heten. Met de onderwerpen sketchnoting en graphic recording. In het deel sketchnoting wordt eerst ingegaan op het belang van luisteren, vervolgens leer je hoe je een eigen sketchnote stijl kunt ontwikkelen. In het deel graphic recording gaan ze ervan uit dat je het live tekenen middels sketchnotes onder de knie hebt en een visual recording inzet als een ‘publiek schetboek’ dit deel gaat dan ook minder over tekenen en meer over hoe je het project aanpakt. Het hoofdstuk sluit af met een stuk theorie over hoe je een graphic recording aanpast aan de context. Hoofdstuk 6; Visual Facilitation (Groen) Dit hoofdstuk begint met een belangrijke voetnoot: wil je iets leren over faciliteren? Dan hebben we genoeg boek suggesties voor je. Hier leer je vooral over het visuele deel van visueel faciliteren. Na deze waarschuwing gaat het hoofdstuk in op het gebruik van visuele templates, in welke situaties kun je deze gebruiken? Vervolgens kom je op een heel waardevol deel in dit boek: concrete voorbeelden van templates die je zo over kunt nemen. Vervolgens leer je hoe je je eigen templates kunt ontwikkelen. Het volgende deel van dit hoofdstuk gaat over ‘dialoog mapping’ het beste te omschrijven als een mindmap van de groep. Het wiel van Ferris wordt hierbij als achterliggende theorie gebruikt. Appendix In de appendix zijn tips en literatuur opgenomen die je als naslagwerk kunt gebruiken. Opvallend is dat het onderwerp ‘verbeter je handschrift’ hier te vinden is en niet op een meer prominente plaats in het boek. Juist omdat een leesbaar handschrift zo belangrijk is bij visueel werken. Samengevat is dit 300 pagina dikke boek een pageturner voor iedereen die zich wil verdiepen in de (Bikablo) theorie. De eerste aanblik doet vermoeden dat de praktische toepasbaarheid ook erg hoog is maar wanneer je dieper in het boek duikt blijkt dat de vele tekeningen gebruikt worden als illustratie of als abstracte voorbeelden. Voor concrete voorbeelden moet je in hoofdstuk 2 en hoofdstuk 6 zijn. Voor de rest blijft het helaas vrij abstract. Wanneer je de leeswijzer goed leest is dit ook wat ze beloven: ‘dit boek is geen training op papier’. Het boek is verkrijgbaar in diverse webshops variërend tussen de 24 en 32 euro. Persoonlijk vind ik het een goed boek om beschikbaar te hebben wanneer je iets heel specifieks vanuit de (Bikablo) theorie wil opzoeken, maar net te duur om zoveel dagen ongebruikt op de plank te hebben staan. Overweeg je het boek te kopen dan is mijn advies om eerst in je netwerkt of bij de bibliotheek te informeren of er een exemplaar beschikbaar is. UZMO – ISBN978-3-86881-688-4 – English Edition 2017 – verkrijgbaar in diverse webshops

© 2020 Visual Recording